“Elk jaar zijn er duizenden mensen die de stap zetten om beter te leren lezen en schrijven. Deze Taalhelden verdienen een podium. Daarom reiken wij jaarlijks de Taalheldenprijs uit.” Stichting Lezen en Schrijven in samenwerking met Achmea en de Postcodeloterij.
Karim zit bij mij in de klas op de maandagavond. Samen werken we aan zijn basisvaardigheden. Hij is een half jaar geleden doorgestuurd vanuit het Taalcafé.
Op zijn werk was hij gewezen op de mogelijkheid om in de bibliotheek te werken aan zijn lezen en schrijven. Na een tijdje kwam hij ook bij mij. In een groep met allemaal NT1-cursisten.
De vrijwilligers van de bibliotheek nomineren twee van hun helden aan voor de Taalheldenprijs. Uiteindelijk is Karim de genomineerde van de provincie Gelderland.
Het blijft spannend wie er gaat winnen. Iedereen probeert zoveel mogelijk stemmen binnen te halen. De jury geeft een prijs aan het beste verhaal en het publiek bepaalt wie de meeste stemmen krijgt. Er is veel media aandacht van de radio, de lokale kranten tot de burgemeester aan toe.
op 24 juni is het zover en is de uitreiking van de Taalheldenprijs. Alle genomineerden komen naar Amersfoort. Karim vraagt mij om ook te komen, de juf uit Harderwijk. Het wordt één groot feest.
De publieksprijs ging naar: Karim Nassoh. Er waren meer dan 1200 stemmen op Karim uitgebracht. Hij heeft iedereen, van de burgemeester tot zijn collega verkeersregelaars, gevraagd te stemmen. Met succes!
Daarna barst de vreugde los en staan ze overal te springen om Karim te mogen feliciteren, te interviewen en een artikel te plaatsen. Hij staat overal op de foto met een grote glimlach. Wij gaan door!
Trouwens op iedereen die naar mijn klas komt ben ik trots. Dat je durft te leren en je basisvaardigheden wil vergroten als volwassene, dan ben je een held!
Folder begeleiding en ondersteuning van studenten met TOS.
Als ouder ben je soms radeloos. Wat kan ik doen en wat kan ik beter niet doen? Eerst heb je een kind met TOS, daarna een puber met TOS en uiteindelijk een student met TOS.
Vorig jaar kon bij ons thuis de vlag uit. Na jaren op de middelbare school was daar eindelijk het felbegeerde diploma. Een scholier met TOS die een havodiploma behaalt en na al die jaren ineens vrij de wereld in mag stappen.
Voor ons als ouders was het niet de eerste keer dat de vlag uitging. Je kunt het ene kind niet met het andere vergelijken. Jaren eerder haalde onze oudste ook zijn diploma, maar pas nadat de vlag eerst halfstok had gehangen. Na een herkansing kon het feest alsnog beginnen. Vorig jaar liep het in één keer goed af.
Soms ben je nog trotser op iets dat na veel moeite is bereikt dan op iets dat vanzelfsprekend lijkt te gaan. Natuurlijk hoop je dat je kind haalt wat bij hem of haar past. En of dat nu vmbo of vwo is, maakt niets uit voor hoe trots je als ouder bent. Het behalen van een mijlpaal is altijd een moment om bij stil te staan.
En dan is je kind ineens student. Geen school meer om de hoek of op fietsafstand. Geen mentor meer die met jou wil kennismaken. De student is volledig eigenaar van zijn of haar eigen leerproces. Dat gaat soms met vallen en opstaan.
Ook daar hadden we als ouders al ervaring mee. Soms maakt je kind eerst een keuze die later toch niet de juiste blijkt te zijn. Dat brengt teleurstelling met zich mee. Misschien ook schaamte en een deuk in het zelfvertrouwen. Toch is een verkeerde keuze niet per se verkeerd. Je leert er juist van. Omgaan met tegenslagen hoort bij het leven en maakt mensen vaak sterker.
Studenten met TOS hebben recht op begeleiding. TOS valt onder een functiebeperking. Kijk daarom goed welke ondersteuning de opleiding biedt. Meldt dit vooraf aan, zodat alles op tijd geregeld kan worden. Denk aan extra tijd bij tentamens en toetsen, of hulp bij het plannen en organiseren. Of die begeleiding op tijd beschikbaar is, blijft soms de vraag.
Als ouder kun je uiteindelijk alleen nog wijzen op de mogelijkheden en een veilige thuisbasis bieden. Een plek waar je kind terechtkan met vragen. Waar het zichzelf kan zijn, kan bijkomen, opladen, inspiratie kan opdoen en goed verzorgd wordt. Meer kun je eigenlijk niet doen.
Al zou ik die begeleidende rol soms nog graag op me nemen. Toch is het beter is om je kind stap voor stap los te laten.
ZEEWOLDE – ‘Karel Kip is van de boerderij. Daar woont hij met veel andere kippen. Hij heeft graag contact met iedereen. Greet Gans hoort bij Gent. Samen hebben ze jongen gekregen. Maar op een dag komt haar Gent om het leven. Greet loopt Karel tegen het lijf.’ Dit is in het kort waar het over gaat in het boek Karel Kip en Greet Gans. Docent basiseducatie en illustrator Patricia Hazemeijer uit Zeewolde schreef en tekende dit boek voor haar cursisten, gericht op het (beter) leren lezen.
Het verhaal is vlot geschreven en op simpele wijze verteld, met makkelijke woorden en korte zinnen. Dit zorgt ervoor dat het goed te lezen is en dat er eenvoudig nieuwe woorden geleerd kunnen worden. Het verhaal is simpel, realistisch en hartverwarmend tot het einde toe en kleurrijk geïllustreerd. Een zeer bruikbaar, vrolijk, boek voor laaggeletterden of personen die moeite hebben met lezen en dat zeer geschikt is om rustig zelf te lezen of om voor te lezen! Dit boek is verkrijgbaar bij Bruna Zeewolde.
De eerste reactie op het boek, Karel Kip en Greet Gans, Makkelijk leren lezen met vrolijke boerderijdieren.
“Jouw informatieve boek is uniek en onderscheidend, omdat het is geschreven voor een specifiek(e) doelgroep en doel. Er zijn weinig boeken die geschreven zijn voor het volwassenonderwijs, dat zich richt op het (beter) leren lezen en dat maakt juist dat er behoefte aan kan zijn. Je weet op simpele wijze een vlot verhaal te vertellen, met makkelijke woorden en korte zinnen. Dit zorgt ervoor dat het goed te lezen is en dat er eenvoudig nieuwe woorden geleerd kunnen worden. Het verhaal is simpel, realistisch en hartverwarmend, vooral het einde hoe Greet Gans gezelschap vindt bij Karel Kip is heel leuk. Naast de tekst kunnen de lezers zich ook verwonderen om de leuke, kleurrijke illustraties en zo weet je een goed beeld bij de karakters in jouw boek te creëren. Kortom, het is een vrolijk boek dat zeer bruikbaar kan zijn voor laag geletterden of personen die moeite hebben met lezen en dat zeer geschikt is om rustig zelf te lezen of om voor te lezen!”
Met laaggeletterde Jaap bereikte taaldocent Patricia Hazemeijer één van haar mooiste successen. Samen schreven ze een boek. De grote droom van Jaap. Wat is het geheim van de lesmethode van Patricia? Een gesprek met een bijzondere taaldocent.
Fotografie door: Marlies Zwanenburg – Huis voor Taal
Ooit afgestudeerd in de andragogiek (hoe volwassenen leren) en na diverse andere banen, ging Patricia Hazemeijer zes jaar geleden aan de slag als docent voor laaggeletterden. ‘Eigenlijk heel toevallig’, vertelt ze. ‘Via-via kwam ik in contact met Jaap, die laaggeletterd is. Het leek me leuk hem te helpen. We begonnen het leren lezen bij de basis, bijvoorbeeld met het begrijpen van verkeersborden. Al doende kwamen we erachter dat veel lesboeken inhoudelijk niet goed aansloten. Na enige tijd sprak Jaap toen zijn wens uit om zélf een boek te schrijven.’
Iedereen leert anders
Voor Patricia is de wetenschap dat “iedereen anders leert” erg belangrijk. ‘In mijn lessen zoek ik altijd naar een manier hoe ik bij een leerling kan aansluiten. Is dat met letters, met woorden of met beelden? Welk onderwerp vindt een leerling interessant?’ Een belangrijke beginvraag is voor Patricia: wat kan een cursist al wel en wat niet? ‘Laaggeletterdheid gaat niet alleen over moeilijk kunnen lezen of schrijven. Afhankelijk van het startniveau, heeft iemand soms ook moeite om zich met woorden goed uit te drukken. Rekenen kan lastig zijn en hetzelfde geldt voor digitale vaardigheden. Dit alles heeft weer gevolgen voor sociale omgang met anderen.’
Je hebt alle kleuren nodig
Of het nu voetbal is of koken: de interesses van leerlingen zijn belangrijk voor het leerproces. ‘Die inhoudelijke keuzevrijheid in lesstof geef ik dus graag. Leren gaat zoveel makkelijker als je iets leuk vindt. Zo heeft Jaap veel met bomen en hout. We spraken daarover in onze lessen en schreven daar samen woordjes over op. Later werd dat een verhaal, toen Jaap alle “soorten woorden” leerden kennen. Ik rubriceerde voor hem met kleuren de werkwoorden, lidwoorden, bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden. Werkwoorden waren geel, zelfstandig naamwoorden blauw, et cetera. Zo leerde hij dat je alle kleuren nodig hebt om een goede zin te maken. Langzaam werden de losse woorden een verhaal.’
Wereld wordt groter
De problemen waar haar leerlingen in het dagelijks leven tegenaanlopen, omzetten in lesstof. Daar wordt Patricia blij van. ‘Bijvoorbeeld als zij een handtekening kunnen zetten bij het aannemen van een pakketje. Iets durven vragen in de supermarkt als ze een product niet kunnen vinden. Of leren klokkijken. Met Jaap heb ik ook geoefend met WhatsApp-berichten – geschreven én ingesproken. Dat wilde hij graag kunnen.’ Het beheersen van taal en praktische vaardigheden maakt mensen zelfstandiger en geeft ze zelfvertrouwen. ‘Zo kunnen ze groeien als persoon, ze kunnen hun emoties beter verwoorden. Hun wereld wordt ook groter doordat ze meer kunnen. Dat is fantastisch om te zien en de reden waarom ik mijn werk zo mooi vind. Voor mij is dit het simpele geluk om iemand blij te maken.’
Goede voelsprieten
Wat vindt ze zelf dat haar kracht als docent is? ‘Ik ben heel geduldig en help mensen op verschillende manieren om zelf tot antwoorden te komen. Zo was Jaap heel goed in tegenstellingen. Als hij het woord “warm” niet begreep, gebruikte ik “niet koud, maar…”. Dan begreep hij het wel. Mijn lesmethode is dus niet vastomlijnd. Als iets niet werkt, bedenk ik een andere manier.’ De creativiteit die daarvoor nodig is, vindt Patricia leuk. Ze lacht: ‘Ik heb niets met droge grammaticaboekjes waarin je – zonder enige context – maar wat d’s en t’s leert. Die kieper ik het liefst de papierbak in.’
Een lesboek dat iedereen begrijpt
Kijkend naar de toekomst heeft Patricia nog genoeg ambitie. ‘Ik wil meer met videolessen en e-learnings doen. En meer materiaal ontwikkelen voor de allereerste basislessen. Wie weet maak ik wel een heel nieuw boek met simpele, korte verhalen voor laaggeletterde volwassen. Een exemplaar dat écht iedereen begrijpt.’
Op 7 oktober 2020 verschenen in Tel mee met Taal, artikel geschreven door Marlene Rooseman
Op 22 september schrijft Jelle Stellingwerf onderstaand artikel in de Zeewolde Actueel.
Jaap is laaggeletterd en schrijft een boek
(door Jelle Stellingwerf)
ZEEWOLDE – “Het is zó mooi om te zien wat je kan bereiken met de juiste aanpak. Jaap schrijft zijn eigen boek en ik leg uit hoe we dat bereikt hebben. Rijk word ik er niet van, wel gelukkig. Met trots presenteren wij het boek dat deze zomer uit is gekomen.” Aan het woord is Patricia Hazemeijer, die met passie vertelt over haar werk als docent aan/voor laaggeletterden, en in het bijzonder over haar leerling Jaap Reeskamp uit Ermelo.
De week van 7 tot 13 september was op landelijke schaal uitgeroepen tot ‘Week van Lezen en Schrijven’. Op de website van de Stichting Lezen en Schijven valt te lezen dat deze jaarlijkse themaweek tot doel heeft om ‘bedrijven, organisaties en particulieren tot actie te bewegen voor een geletterd Nederland’. Dat dat gemakkelijker gezegd is dan gedaan bleek wel uit het feit dat een rondje langs belanghebbenden ietwat teleurstellend uitpakte. “Boekhandels, bijvoorbeeld, bleken niet of nauwelijks op de hoogte”, aldus Patricia. “Ook hier in Zeewolde hebben we er weinig van gemerkt, en dat is toch wel jammer, want laaggeletterdheid, door welke oorzaak dan ook, komt meer voor dan je denkt, is een hardnekkig probleem, en verdient beslist meer aandacht.”
Patricia beschouwt onderwijs aan laaggeletterden als een specialistisch vak. Ze werd na een studie andragogiek ontwikkelaar van opleidingen en trainingen op het terrein van veilig werken, rolde als adviseur het onderwijs in, en begeleidt nu o.a. als docent het alfabetiseren van laaggeletterden. In dat kader bleek de ontmoeting met Jaap Reeskamp heel speciaal, met een boek getiteld ‘Laaggeletterd leren lezen’ als uiteindelijk resultaat. Ze hielp hem stap voor stap met leren lezen, schrijven, rekenen, klokkijken, en bovenal mondiger worden. “Jaap omschreef het zelf als ‘moeite met begrijpen’, en dat is het eigenlijk heel precies”, vertelt Patricia. “We hebben samen spelenderwijs de mogelijkheden ontdekt om tóch die basisvaardigheden machtig te worden. En wat kun je dan in vijf jaar bereiken? Samen een boek uitbrengen! Jaap doet zijn verhaal, ik leg een en ander uit. We zijn er samen trots op!”
De website www.onderwijsspel.nl biedt meer informatie. ‘Laaggeletterd leren lezen’ is via de webshop van de site verkrijgbaar.
We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we er vanuit dat je ermee instemt.
Je kunt je toestemming op elk moment intrekken met de knop toestemming intrekken.
